Kaustik sodanyň ulanylyşy köp ugurlary öz içine alýar.

Kaustik soda görnüşine görä gatlakly soda, granulaly soda we gaty soda bölünip bilner. Kaustik sodanyň ulanylyşy köp ugurlary öz içine alýar, aşakdakylar size jikme-jik girişdir:

1. Arassalanan nebit.

Kükürt kislotasy bilen ýuwulandan soň, nebit önümlerinde käbir kislotaly maddalar galýar, olary natriý gidroksid ergini bilen ýuwup, soňra arassalanan önümleri almak üçin suw bilen ýuwmaly.

2. çap etmek we boýamak

Esasan indigo boýaglarynda we hinon boýaglarynda ulanylýar. Çybyk boýaglaryny boýamak prosesinde, olary leýko kislotasyna çenli gaýtarmak üçin kaustik soda ergini we natriý gidrosulfit ulanylmaly, soňra boýalandan soň oksidleýjiler bilen asyl eremeýän ýagdaýa çenli oksidlenmeli.

Pagta mata kaustik soda ergini bilen işlenenden soň, pagta matasynyň üstünde örtülen mum, ýag, krahmal we beýleki maddalary aýryp bolýar, şol bir wagtyň özünde boýaglamany has birmeňzeş etmek üçin matanyň merserleşdirilen ýalpyldawuklygyny ýokarlandyryp bolýar.

3. Dokma süýümi

1). Dokma

Pagta we keten matalary süýümiň häsiýetlerini gowulandyrmak üçin konsentrlenen natriý gidroksid (kaustik soda) ergini bilen işlenilýär. Raýon, raýon, raýon we ş.m. ýaly emeli süýümler esasan wiskoza süýümleridir. Olar çig mal hökmünde sellülozadan (meselem, pulpa), natriý gidroksidinden we uglerod disulfidinden (CS2) ýasalyp, kondensasiýa arkaly püskürilýär.

2). Wiskoza süýümi

Ilki bilen, sellülozany siňdirmek üçin 18-20% kaustik soda erginini ulanyp, ony aşgarly sellýuloza öwürmeli, soňra aşgarly sellýulozany guradyp, ezmeli, uglerod disulfidini goşmaly we ahyrsoňy wiskoza almak üçin sulfonaty suwuklandyrylan aşgar bilen eremeli. Süzgüçden we sorujydan (howa köpürjiklerini aýyrandan) soň, ony egirmek üçin ulanyp bolýar.

4. Kagyz ýasamak

Kagyz ýasamak üçin çig mal agaç ýa-da ot ösümlikleri bolup, olarda sellýulozadan başga-da köp mukdarda sellýuloza däl (lignin, sakyz we ş.m.) bar. Natriý gidroksid delignifikasiýa üçin ulanylýar we diňe agaçdaky lignin aýrylanda süýümler alnyp bilner. Sellýuloza däl komponentleri eredip we suwuklandyrylan natriý gidroksid erginini goşmak arkaly aýryp bolýar, şonuň üçin esasy komponent hökmünde sellýuloza bolan sellýuloza alnyp bilner.

5. Topragy hek bilen gowulaşdyryň.

Topraklarda minerallaryň aşynmagy, organiki maddalaryň parçalanmagy netijesinde organiki kislotalaryň emele gelmegi sebäpli kislotalary hem döredip biler. Mundan başga-da, ammonium sulfaty we ammonium hlorid ýaly organiki däl dökünleriň ulanylmagy hem topragy kislotaly edýär. Degişli mukdarda hek ulanmak toprakdaky kislotaly maddalary neýtrallaşdyryp, topragy ekinleriň ösmegi üçin amatly edip, mikroorganizmleriň köpelmegine ýardam edip biler. Toprakda Ca2+-iň köpelmegi toprak kolloidleriniň koagulýasiýasyny höweslendirip biler, bu bolsa agregatlaryň emele gelmegine ýardam edýär we şol bir wagtyň özünde ösümlikleriň ösmegi üçin zerur bolan kalsiý bilen üpjün edip biler.

6. Himiýa senagaty we himiki reagentler.

Himiýa senagatynda kaustik soda natriý metalyny öndürmek we suwy elektrolizlemek üçin ulanylýar. Kaustik soda ýa-da soda küli köp organiki däl duzlaryň önümçiliginde, esasanam käbir natriý duzlaryny (boraks, natriý silikaty, natriý fosfaty, natriý dihromaty, natriý sulfiti we ş.m.) taýýarlamakda ulanylýar. Kaustik soda ýa-da soda küli boýaglaryň, dermanlaryň we organiki aralyk önümleriň sintezinde hem ulanylýar.

7. rezin, deri

1). Çöken kremniý

Birinji: natriý gidroksidini kwars magdany (SiO2) bilen reaksiýa geçirip, suw aýnasyny (Na2O.mSO2) ýasaň.

Ikinji: suw aýnasyny kükürt kislotasy, duz kislotasy we uglerod dioksidi bilen reaksiýa geçirip, çökündi ak uglerod garasyny (kremniý dioksidi) emele getiriň.

Bu ýerde agzalýan silika tebigy kauçuk we sintetik kauçuk üçin iň gowy güýçlendiriji serişdedir.

2) Köne rezinleri gaýtadan işlemek

Köne rezin gaýtadan işlemekde, rezin poroşogy natriý gidroksid ergini bilen öňünden işlenilýär we soňra gaýtadan işlenilýär

3). Deri

Deri önümçiligi: deri önümçiliginiň galyndylarynyň kül suwuklygyny gaýtadan işlemek prosesi, bir tarapdan, bar bolan giňeltme prosesinde natriý sulfid suwly ergini çümdürmek bilen bejermegiň iki tapgyrynyň we hek poroşogyny goşmak bilen çümdürmek bilen bejermegiň arasynda, gap agramynyň ulanylyşy 0,3-0,5% artýar. 30% natriý gidroksid ergini bilen bejeriş tapgyry deri süýüminiň doly giňelmegine, proses talaplaryna laýyk gelmegine we ýarym taýýar önümiň hilini ýokarlandyrmagyna mümkinçilik berýär.

8. metallurgiýa, elektrokaplama

Metallurgiýa senagatynda eremeýän garyndylary aýyrmak üçin magdandaky işjeň maddalary ereýän natriý duzlaryna öwürmek zerur bolýar. Şonuň üçin köplenç soda külüni goşmak zerur bolýar (ol hem flýuks), käwagt bolsa kaustik soda hem ulanylýar.

9. rolyň beýleki taraplary

1). Keramika önümçiliginde keramiki kaustik sodanyň iki funksiýasy bar. Birinjiden, kaustik soda keramikany bişirmek prosesinde erediji hökmünde ulanylýar. Ikinjiden, bişirilen keramikanyň ýüzi dyrnaklanar ýa-da örän gödek bolar. Ony kaustik soda ergini bilen arassalaň. Ahyrsoňy, keramika ýüzüni has tekiz ediň.

2). Gurallar senagatynda ol kislotany neýtrallaşdyryjy, reňksizleşdiriji we yslylygy aýyrýan serişde hökmünde ulanylýar. Ýelmeşdiriji senagatda krahmal želatinleşdiriji we neýtrallaşdyryjy serişde hökmünde ulanylýar. Ol sitrus, şaftaly we ş.m. miweleriniň soýulmagy, reňksizleşdiriji we yslylygy aýyrýan serişde hökmünde ulanylyp bilner.