2024-nji ýylda eksportyň esasy bölegini öz üstüne aljak sebit Günorta-Gündogar Aziýadyr, şonuň üçin Günorta-Gündogar Aziýa 2025-nji ýyl üçin niýetlenen garaýyşda ileri tutulýar. 2024-nji ýyldaky sebitleýin eksport reýtinginde LLDPE, LDPE, ilkinji görnüşli PP we blok kopolimerleşmesi boýunça birinji orun Günorta-Gündogar Aziýadyr, başgaça aýdylanda, poliolefin önümleriniň 6 esasy kategoriýasynyň 4-siniň esasy eksport ugry Günorta-Gündogar Aziýadyr.
Artykmaçlyklary: Günorta-Gündogar Aziýa Hytaý bilen suw zolagy bolup, uzak möhletli hyzmatdaşlyk taryhyna eýedir. 1976-njy ýylda ASEAN sebitdäki ýurtlaryň arasynda hemişelik parahatçylygy, dostlugy we hyzmatdaşlygy ösdürmek üçin Günorta-Gündogar Aziýada Dostluk we Hyzmatdaşlyk Şertnamasyna gol çekdi we Hytaý resmi taýdan 2003-nji ýylyň 8-nji oktýabrynda Şertnama goşuldy. Gowy gatnaşyklar söwda üçin esas döretdi. Ikinjiden, Günorta-Gündogar Aziýada soňky ýyllarda Wýetnamyň Longşan nebithimiýasyndan başga, birnäçe iri möçberli poliolefin zawodlary önümçilige girizildi we onuň indiki birnäçe ýylda pes derejede galmagyna garaşylýar, bu bolsa üpjünçilik aladalaryny azaldýar we isleg boşlugy uzak wagtlap dowam eder. Günorta-Gündogar Aziýa şeýle hem hytaý söwdagärleriniň önüm eksportynyň artmagy üçin iň gowy sebit bolup, ajaýyp durnuklylyk bilen tapawutlanýar.
Kemçilikler: Günorta-Gündogar Aziýa tutuş Hytaý bilen gowy gatnaşykda bolsa-da, kiçi möçberli sebitleýin dartgynlyklar henizem gaça durmaly däl. Hytaý köp ýyllaryň dowamynda ähli taraplaryň umumy bähbitlerini üpjün etmek üçin Günorta Hytaý deňzinde Özüni alyp barş kodeksini öňe sürmäge ygrarly boldy. Ikinjiden, söwda goragçylygy dünýäde artýar, mysal üçin, dekabr aýynyň başynda Indoneziýa Saud Arabystanyndan, Filippinlerden, Günorta Koreýadan, Malaýziýadan, Hytaýdan, Singapurdan, Taýlanddan we Wýetnamdan polipropilen gomopolimerlerine garşy antidemping derňewlerini başlady. Ýerli kompaniýalary goramak üçin we ýerli kompaniýalaryň haýyşy boýunça döredilen bu çäre diňe Hytaýa däl, eýsem importyň esasy çeşme ýurtlaryna gönükdirilendir. Importyň doly öňüni alyp bilmese-de, import bahalarynyň belli bir derejede peselmegi gaça durmaly we Hytaý 2025-nji ýylda Indoneziýada antidemping derňewlerine hem üns bermelidir.
Ýokarda poliolefin önümleriniň alty kategoriýasynyň dördüsiniň Günorta-Gündogar Aziýanyň tarapyndan eýelenýändigini, galan iki önümiň bolsa birinji orny eýeleýändigini, HDPE eksportynyň iň köp bolan ýeri bolan Afrikanyň we PP eksportynyň beýleki görnüşleriniň iň köp bolan ýeri bolan Demirgazyk-Gündogar Aziýanyňdygyny belläp geçdik. Şeýle-de bolsa, Demirgazyk-Gündogar Aziýa bilen deňeşdirilende, Afrika LDPE we blok kopolimerleşmesi boýunça ikinji orny eýeleýär. Şonuň üçin redaktorlar Afrikany ileri tutulýan ugurlaryň sanawynda ikinji orunda goýdular.
Artykmaçlyklary: Hytaýyň Afrika bilen çuňňur hyzmatdaşlyk integrasiýasynyň bardygy we Afrika birnäçe gezek kömek edendigi mälim. Hytaý we Afrika muny dostluk üçin çuňňur esasly giňişleýin strategik hyzmatdaşlyk diýip atlandyrýarlar. Ýokarda agzalyp geçilişi ýaly, söwda goragçylygy dünýäde güýçlenýär, häzirki wagtda Afrikanyň Günbataryň depginine eýerip, Hytaýa garşy şeýle çäreleri görmezligi ähtimal we öz isleg we üpjünçilik ýagdaýy babatda häzirki wagtda şeýle çäreleriň durmuşa geçirilmegini goldamaýar. Afrikanyň polipropilen önümçilik kuwwaty häzirki wagtda ýylda 2,21 million tonna, şol sanda şu ýyl işe girizilen Nigeriýada ýylda 830,000 tonna zawod bar. Polietilen önümçilik kuwwaty ýylda 1,8 million tonna, şol sanda HDPE jemi ýylda 838,000 tonna. Indoneziýadaky ýagdaý bilen deňeşdirilende, Afrikanyň PP önümçilik kuwwaty Indoneziýanyňkydan diňe 2,36 esse köp, ýöne onuň ilaty Indoneziýanyňkydan takmynan 5 esse köp, ýöne Afrikanyň garyplyk derejesiniň Indoneziýa bilen deňeşdirilende has ýokarydygyny we sarp ediş güýjüniň tebigy ýagdaýda pese gaçandygyny aýtmak gerek. Ýöne uzak möhletde, ol henizem uly mümkinçilikleri bolan bazardyr.
Kemçilikler: Afrikanyň bank pudagy ösmedik we hasaplaşyk usullary çäkli. Her bir teňňäniň iki tarapy hemişe bar we Afrikanyň artykmaçlyklary hem onuň kemçilikleridir, sebäbi geljekki mümkinçilikleri subut etmek üçin henizem wagt gerek, ýöne häzirki isleg henizem çäkli, ýokarda agzalyp geçilişi ýaly, sarp ediş güýji henizem ýeterlik däl. Afrika Ýakyn Gündogardan has köp import edýär, bu bolsa biziň ýurdumyzy çäkli mümkinçilikler bilen galdyrýar. Ikinjiden, Afrikanyň plastik galyndylary bilen iş salyşmak ukybynyň çäklidigi sebäpli, ýyllaryň dowamynda onlarça ýurt plastik çäklendirmeleri we gadaganlyklary girizdi. Häzirki wagtda jemi 34 ýurt bir gezek ulanylýan plastik torbalara gadaganlyk girizdi.
Günorta Amerika üçin Hytaý esasan polipropilen eksport edýär, şu ýylyň ýanwaryndan oktýabr aýyna çenli eksport görnüşinde Günorta Amerika ilkinji PP eksportynda ikinji orunda, PP eksportynyň beýleki görnüşlerinde üçünji orunda we blok kopolimerleşme eksportynda üçünji orunda durýar. Polipropilen eksportynda ilkinji üçlügiň arasynda. Günorta Amerikanyň Hytaýyň polipropilen eksportynda orun alýandygyny görmek bolýar.
Artykmaçlyklary: Günorta Amerika ýurtlary bilen Hytaýyň arasynda taryhdan galan çuňňur gapma-garşylyklar ýok diýen ýaly, Hytaý bilen Braziliýanyň oba hojalygynda we ýaşyl energiýada hyzmatdaşlygy barha ýakynlaşýar, Günorta Amerikanyň esasy hyzmatdaşy bolan ABŞ Trampyň häkimiýete gelmegi bilen global harytlara salgyt salmagyndan bäri Günorta Amerikanyň söwdasynda belli bir derejede bölünişik döretdi. Günorta Amerika ýurtlarynyň biziň ýurdumyz bilen hyzmatdaşlyk etmek başlangyjy hem gün-günden artýar. Ikinjiden, Günorta Amerikadaky ortaça bazar bahasy uzak wagtlap biziň ýurdumyzdaky ortaça bazar bahasyndan ýokary we ep-esli girdeji bilen sebitleýin arbitraž Windows üçin uly mümkinçilikler bar.
Kemçilikler: Günorta-Gündogar Aziýa ýaly, Günorta Amerikada hem söwda goragçylygy bar we şu ýyl Braziliýa import edilen poliolefinlere 12,6% -den 20% -e çenli salgytlary girizmekde öňdeligi eýeledi. Braziliýanyň maksady Indoneziýanyňky bilen birmeňzeş, öz senagatyny goramak. Ikinjiden, Hytaý we Braziliýa, gündogar we günbatar, şeýle hem iki ýarym şaryň demirgazyk we günorta bölegi uzak ýol, uzyn gämi. Günorta Amerikanyň günbatar kenaryndan Hytaýa gitmek üçin adatça 25-30 gün, Günorta Amerikanyň gündogar kenaryndan Hytaýa gitmek üçin bolsa 30-35 gün gerek bolýar. Şonuň üçin eksport penjiresine deňiz ýük daşamagy uly täsir edýär. Bäsdeşlik deň derejede güýçli, ABŞ we Kanada öňde barýar, ondan soň Ýakyn Gündogar we Günorta Koreýa gelýär.
Redaktorlar esasy eksport sebitleriniň diňe güýçli taraplaryny däl, eýsem gowşak taraplaryny hem sanap geçseler-de, olar henizem iň uly ösüş ugurlary hökmünde olary görkezýärler. Munuň möhüm sebäpleriniň biri geçen ýylky we hatda soňky ýyllardaky taryhy eksport maglumatlaryna esaslanýar. Esasy maglumatlar belli bir derejede faktlaryň ýüze çykmagyny görkezýär we hakykatda möhüm üýtgeşmeleriň bolmagy üçin uzak wagt gerek bolan prosesdir. Eger ýagdaý gysga wagtyň içinde tersine öwrülmeli bolsa, redaktor aşakdaky şertleriň ýerine ýetirilmelidigini pikir edýär:
1) Sebitdäki zorlukly çaknyşyklar, şol sanda gyzgyn urşuň başlamagy, söwda izolýasiýasynyň ýokarlanmagy we beýleki berk çäreler.
2) Sebitleýin üpjünçilikdäki uly möçberli üýtgeşmeler teklibi we islegi tersine öwürer, ýöne muny gysga wagtyň içinde tamamlap bolmaz. Adatça, önümiň ilkinji önümçilikden bazarda doly dolanyşygyna çenli köp wagt gerek bolýar.
3) Söwda goragçylygy we tarif päsgelçilikleri diňe Hytaýa gönükdirilendir. Indoneziýadaky we Braziliýadaky çärelerden tapawutlylykda, eger tarifler şu ýyl Indoneziýa bilen Braziliýanyň edişi ýaly, ähli importlara däl-de, diňe Hytaý harytlaryna gönükdirilen bolsa, onda Hytaýyň eksportyna belli bir zarba urlar we harytlar sebitleriň arasynda daşalar.
Bu şertler, hakykatda, häzirki wagtda global söwda üçin iň uly töwekgelçiliklerdir. Ýokardaky şertler häzirki wagtda doly ýerine ýetirilmese-de, global hyzmatdaşlyk henizem bir-biri bilen baglanyşykly we dürli ugurlarda ulanylmaly. Emma soňky ýyllarda söwda goragçylygy we sebitleýin gapma-garşylyklar has-da ýygylaşdy. Eksport ugurlary boýunça alnyp barylýan işleriň dowamlylygy we ösüşi beýleki sebitlerdäki ösüşler we mümkinçilikler üçin hem berk gözegçilikde saklanmalydyr.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 20-nji dekabry
