1. Senagat zynjyrynyň umumy syny:
Polilaktik turşunyň doly ady polilaktik turşu ýa-da polilaktik turşudyr. Ol monomer hökmünde süýt turşusy ýa-da süýt turşusy dimer laktidi bilen polimerleşmek arkaly alynýan ýokary molekulýar poliester materialdyr. Ol sintetiki ýokary molekulýar materiala degişlidir we biologik esas we dargama häsiýetlerine eýedir. Häzirki wagtda polilaktik turşusy iň ösen senagatlaşdyrylan, iň uly önüm öndürýän we dünýäde iň giňden ulanylýan biodargama bolýan plastikdir. Polilaktik turşu senagatynyň ýokarky akymy mekgejöwen, şeker gamyş, şeker çugundyry we ş.m. ýaly esasy çig mallaryň ähli görnüşleridir, orta akymy polilaktik turşuny taýýarlamakdyr, aşaky akymy bolsa esasan daşky gurşawy goramak üçin gap-gaçlar, daşky gurşawy goramak üçin gap-gaçlar we ş.m. ýaly polilaktik turşuny ulanmakdyr.
2. Ýokarky akymly senagat
Häzirki wagtda ýerli polilaktik kislota senagatynyň çig malyny süýt kislotasy düzýär we süýt kislotasy esasan mekgejöwenden, şeker gamyşyndan, şeker çugundyryndan we beýleki oba hojalyk önümlerinden taýýarlanýar. Şonuň üçin mekgejöweniň agdyklyk edýän ekin ekmek senagaty polilaktik kislota senagat zynjyrynyň ýokarky pudagydyr. Hytaýyň mekgejöwen önümçiligi we ekmek meýdany nukdaýnazaryndan, Hytaýyň mekgejöwen ekmek önümçiligi 2021-nji ýylda uly möçberde 272,55 million tonna ýeter we ekmek meýdany köp ýyllaryň dowamynda 40-45 million gektarda durnukly bolup durýar. Hytaýda mekgejöweniň uzak möhletli üpjünçiliginden, geljekde mekgejöweniň üpjünçiliginiň durnukly bolmagyna garaşyp bolýar.
Süýt kislotasyny öndürmek üçin ulanylyp bilinýän beýleki çig mallara, mysal üçin, şeker gamyşyny we şeker çugundyryna gelende, Hytaýyň 2021-nji ýylda umumy önümçiligi 15,662 million tonna boldy, bu öňki ýyllardakydan pes, ýöne henizem kadaly derejede. Dünýäniň dürli künjeklerindeki kärhanalar hem süýt kislotasyny taýýarlamagyň täze usullaryny işjeň öwrenýärler, mysal üçin, saman we talaş ýaly agaç süýümlerindäki şeker çeşmesini süýt kislotasyny taýýarlamak üçin ulanmak ýa-da süýt kislotasyny öndürmek üçin metany ulanmak usulyny öwrenmek. Umuman alanyňda, polilaktik kislotanyň ýokarky senagat üpjünçiligi geljekde deňeşdirme boýunça durnukly bolar.
3. Orta akym senagaty
Doly biodegradasiýa bolýan material hökmünde polilaktik kislota çig malyň bölegini serişdeleri dikeltmek we gaýtadan işlemek ulgamyna getirip biler, bu bolsa nebit esasly materiallarda bolmadyk artykmaçlyklara eýedir. Şonuň üçin içerki bazarda polilaktik kislotanyň sarp edilişi artýar. 2021-nji ýylda içerki sarp edilişi 48071,9 tonna deň bolup, geçen ýyl bilen deňeşdirilende 40% artýar.
Hytaýda polilaktik turşusynyň önümçilik kuwwatynyň pesligi sebäpli, Hytaýda polilaktik turşusynyň import mukdary eksport mukdaryndan has köp. Soňky ýyllarda içerki islegiň täsiri bilen polilaktik turşusynyň import mukdary çalt artdy. 2021-nji ýylda polilaktik turşusynyň importy 25294,9 tonna ýetdi. Polilaktik turşusynyň eksporty hem 2021-nji ýylda uly ösüş gazanyp, 6205,5 tonna ýetdi, bu bolsa geçen ýyl bilen deňeşdirilende 117% ösüşdir.
Baglanyşykly hasabat: “Zhiyan consulting” tarapyndan çap edilen Hytaýyň polilaktik kislota önümleri senagatynyň 2022-nji ýyldan 2028-nji ýyla çenli ösüş meýilleriniň seljermesi we ösüş mümkinçilikleriniň çaklamasy baradaky hasabat
4. Aşakdaky senagat
Polilaktik kislotasy aşaky akymlarda özboluşly bio utgaşyklylygy we biodegradasiýa ukyby bilen köp pudaklarda ulanyldy. Häzirki wagtda ol iýmit bilen gatnaşyk derejesindäki gaplamalarda, nahar gaplarynda, plyonkaly halta gaplamalarynda we beýleki önümlerde we meýdanlarda giňden ulanylýar. Mysal üçin, polilaktik kislotadan ýasalan oba hojalyk plastik plyonkasy hasyl ýygnalandan soň doly zaýalanyp, ýitip gidip biler, bu bolsa topragyň suw mukdaryny we hasyllylygyny peseltmez, şeýle hem geljekde Hytaýda plastik plyonkanyň ösüşiniň umumy meýili bolan plastik plyonkany dikeltmek üçin zerur bolan goşmaça zähmet we iş çykdajylaryndan gaça durýar. Hytaýda plastik plyonka bilen örtülen meýdan takmynan 18000 gektar, 2020-nji ýylda plastik plyonkanyň ulanylyşy bolsa 1357000 tonna. Zaýalanyp bilýän plastik plyonkany meşhurlaşdyryp bolandan soň, polilaktik kislota senagaty geljekde ösüş üçin uly giňişlige eýe bolýar.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 14-nji fewraly