Häzirki wagtda polilaktik kislotanyň esasy sarp edilişi umumy sarp edilişiň 65% -den gowragyny düzýän gaplama materiallarydyr; ondan soň iýmit enjamlary, süýümler/dokulmaýan matalar we 3D çap materiallary ýaly ulanylyşlar gelýär. Ýewropa we Demirgazyk Amerika PLA üçin iň uly bazarlardyr, Aziýa-Ýuwaş ummany bolsa Hytaý, Ýaponiýa, Günorta Koreýa, Hindistan we Taýland ýaly ýurtlarda PLA-a bolan isleg artmagyny dowam etdirýändigi sebäpli dünýäde iň çalt ösýän bazarlaryň biri bolar.
Ulanylyş usulynyň nukdaýnazaryndan, gowy mehaniki we fiziki häsiýetleri sebäpli polilaktik kislota ekstruziýa kalyplama, inýeksiýa kalyplama, ekstruziýa üfleme kalyplama, egirme, köpüklenme we beýleki esasy plastik gaýtadan işlemek prosesleri üçin amatlydyr we plýonkalara we listlere, süýümlere, simlere, poroşoklara we beýleki görnüşlere ýasalyp bilner. Şonuň üçin wagtyň geçmegi bilen dünýäde polilaktik kislotanyň ulanylyş senariýleri giňelmegini dowam etdirýär we ol iýmit bilen aragatnaşyk üçin niýetlenen gaplamalarda we nahar gaplarynda, plýonka halta gaplama önümlerinde, slanes gazyny gazyp almakda, süýümlerde, matalarda, 3D çap materiallarynda we beýleki önümlerde giňden ulanylýar. Ol lukmançylyk, awtoulag şaýlary, oba hojalygy, tokaý hojalygy we daşky gurşawy goramak pudaklarynda ulanylyş mümkinçiliklerini has-da öwrenýär.
Awtomobil ulgamynda ulanylyşda, häzirki wagtda PLA-nyň ýylylyga çydamlylygyny, çeýeligini we zarba çydamlylygyny ýokarlandyrmak üçin kompozitleri öndürmek maksady bilen PLA-a başga-da käbir polimer materiallar goşulýar we şeýdip onuň awtoulag bazarynda ulanylyş çäkleri giňelýär.
Daşary ýurt arzalarynyň ýagdaýy
Daşary ýurtlarda awtoulaglarda polilaktik kislotanyň ulanylmagy irki döwürde başlandy we tehnologiýa örän ösen, şeýle hem modifisirlenen polilaktik kislotanyň ulanylmagy deňeşdirme boýunça ösen. Biziň tanyş bolan käbir daşary ýurt awtoulag markalary modifisirlenen polilaktik kislotany ulanýarlar.
“Mazda Motor Corporation” kompaniýasy “Teijin Corporation” we “Teijin Fiber Corporation” bilen hyzmatdaşlykda dünýäde ilkinji gezek 100% polilaktik kislotadan ýasalan biomata öndürdi, bu bolsa awtoulagyň salonundaky awtoulag oturgyjynyň örtüginiň hil we berklik talaplaryna ulanylýar. Ýaponiýanyň “Mitsubishi Nylon Company” kompaniýasy awtoulag pol örtükleri üçin esasy material hökmünde PLA görnüşini öndürdi we satdy. Bu önüm 2009-njy ýylda “Toyota” kompaniýasynyň üçünji nesil täze gibrid awtoulagynda ulanyldy.
Ýaponiýanyň “Toray Industries Co., Ltd.” kompaniýasy tarapyndan öndürilen ekologiýa taýdan arassa polilaktik kislota süýümli material “Toyota Motor Corporation” kompaniýasynyň HS 250 h gibrid sedan awtoulagynyň göwresi we içki pol örtügi hökmünde ulanyldy. Bu material şeýle hem içerki potoloklar we gapylaryň bezegleri, örtük materiallary üçin ulanylyp bilner.
Ýaponiýanyň “Toyota” kompaniýasynyň “Raum” modeli ätiýaçlyk teker örtügini ýasamak üçin kenaf süýümini/PLA kompozit materialyny, awtoulag gapylarynyň panellerini we gapdal bezeg panellerini ýasamak üçin bolsa polipropilen (PP)/PLA modifisirlenen materialyny ulanýar.
Germaniýanyň “Röchling” kompaniýasy we “Corbion” kompaniýasy bilelikde awtoulag salonlarynyň böleklerinde we funksional böleklerinde ulanylýan PLA we aýna süýüminden ýa-da agaç süýüminden kompozit material işläp düzdüler.
“American RTP” kompaniýasy awtoulag howa örtüklerinde, gün şöhlelerinden, kömekçi bamperlerde, gapdal goraglarynda we beýleki böleklerde ulanylýan aýna süýümli kompozit önümlerini işläp düzdi. ÝB howa örtüklerinde, gün şöhlelerinden, bamperlerden, gapdal goraglarynda we beýleki böleklerde ulanylýar.
ÝB-niň ECOplast taslamasy awtoulag şaýlarynyň önümçiliginde ýörite ulanylýan PLA we nanoklaýdan ýasalan bio esasly plastiki işläp düzdi.
Ýerli arzanyň statusy
Awtomobil senagatynda ýerli PLA-nyň ulanylyş barlaglary deňeşdirme boýunça giç başlady, ýöne ýerli daşky gurşawy goramak baradaky habardarlygyň ýokarlanmagy bilen, ýerli awtoulag kompaniýalary we ylmy işgärler awtoulaglar üçin modifisirlenen PLA-nyň barlaglaryny, işlenip düzülmegini we ulanylyşyny artdyrmaga başladylar we awtoulaglarda PLA-nyň ulanylmagy çalt ösüşe we öňe ilerlemäge eýe boldy. Häzirki wagtda ýerli PLA esasan awtoulag salonlarynyň böleklerinde we böleklerinde ulanylýar.
“Lvcheng Biomaterials Technology Co., Ltd.” kompaniýasy awtoulaglaryň howa giriş torlarynda, üçburçluk penjire çarçuwalarynda we beýleki böleklerde ulanylan ýokary berklikli we ýokary berklikli PLA kompozit materiallaryny öndürmäge başlady.
“Kumho Sunli” kompaniýasy gowy mehaniki häsiýetlere eýe bolan, biodegradasiýa edilýän we gaýtadan işlenip bilýän, şeýle hem awtoulag salonlarynyň böleklerinde ulanylýan polikarbonat PC/PLA-ny üstünlikli işläp düzdi.
Tongji uniwersiteti we SAIC bilelikde polilaktik kislota/tebigy süýüm kompozit materiallaryny işläp düzdüler, olar SAIC-iň öz markaly awtoulaglary üçin içerki material hökmünde ulanylar.
PLA-nyň modifikasiýasyna degişli ýerli ylmy-barlag işleri artdyrylar we geljekde üns uzak möhletli we ulanyş talaplaryna laýyk gelýän polilaktik kislota birleşmeleriniň işlenip düzülmegine gönükdiriler. Modifikasiýa tehnologiýasynyň ösmegi we öňe gitmegi bilen, ýerli PLA-nyň awtoulag pudagynda ulanylmagy has giň gerimde bolar.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 1-nji noýabry